A Comisión Andrea López Chao pecha a súa actividade que ao longo dos últimos anos pretendeu impulsar un recoñecemento institucional da mestra mindoniense
Mondoñedo, 16 de marzo de 2026.A Comisión Homenaxe a Andrea López Chao culmina mañá, 17 de marzo, o seu labor de recuperación e divulgación da figura da ilustre mestra mindoniense cun acto de recepción institucional no Parlamento de Galicia, no que participará un grupo de 17 persoas vencelladas ao proxecto.
A xornada inclúe dúas visitas programadas en Santiago de Compostela, tanto ao Consello da Cultura Galega como ao Parlamento de Galicia, co obxectivo de presentar o traballo desenvolvido nos últimos anos e reforzar a proxección pública da memoria e do legado de Andrea López Chao.
Durante as recepcións farase entrega dun amplo dossier documental que recompila as múltiples actividades impulsadas pola Comisión desde a súa creación, así como o monográfico e o libro de actas das xornadas celebradas en Mondoñedo e Vilalba en 2023. O documento recolle o proceso sostido de recuperación histórica desenvolvido entre 2022 e 2026, que abrangue actos en Mondoñedo, Vilalba, Lugo, Vigo, Ares, Madrid e A Habana, entre outros lugares.
Andrea López Chao (Mondoñedo, 1874 – A Habana, 1954) é unha das figuras máis destacadas —e ata hai pouco esquecidas— da diáspora galega e do movemento feminista de comezos do século XX. Mestra de formación, foi impulsora da sociedade Hijas de Galicia e responsable do Plantel Concepción Arenal na Habana, desde onde defendeu unha educación laica, progresista e igualitaria para as mulleres emigrantes. A súa intervención no Congreso Nacional de Mulleres de Cuba en 1923 consolidouna como unha das voces pioneiras do feminismo transatlántico.
A Comisión, creada en Mondoñedo en 2022, promoveu un amplo programa de actividades que incluíu xornadas divulgativas, publicacións, exposicións, colocación de placas conmemorativas, a dedicación dunha rúa en 2025 e a produción dun documental sobre o seu legado. O acto institucional do 17 de marzo de 2026 no Parlamento de Galicia supón o colofón deste ciclo de traballo, mais abre tamén unha nova etapa na que se aspira a consolidar definitivamente a presenza de Andrea López Chao na memoria colectiva de Galicia.
O concelleiro de Cultura, Alberto García, agradeceu o intenso labor desenvolvido pola Comisión ao longo destes anos. De maneira especial, recoñeceu o esforzo, a dedicación e a capacidade de coordinación de Luis Fernández Ansedes, cuxo impulso resultou determinante para a organización das numerosas actividades celebradas tanto en Galicia como no exterior, contribuíndo de forma decisiva á consolidación deste proxecto de reivindicación histórica e cultural.
Foi promovida polo ximnasio ABFitness en colaboración co Concello de Ribadeo para promover a vida activa e o deporte neste municipio. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, declarou: “agardamos seguir a colaboración e que cheguen a este concello máis actividades e propostas para impulsar a vida activa e o estilo de vida saudable”.
A artista Catuxa Salom presentará o seu espectáculo o sábado 30 de maio, ás 22:30 horas. O concerto forma parte da programación cultural apoiada pola Xunta de Galicia, Xacobeo 2027, Artye e Urdime. As entradas están dispoñibles de maneira anticipada por 12 euros, mentres que na billeteira do recinto terán un prezo de 15 euros. A venda anticipada realízase a través da plataforma Woutick.
López Campos salientou o apoio da Xunta a esta cita pola súa relevancia cultural e polo seu papel na dinamización do rural, así como pola forte implicación veciñal que a sostén. Durante o acto, entregou un dos premios do concurso escolar de relato e debuxo, integrado nun programa que combina artesanía, produtos de calidade, obradoiros e música. Pola súa banda, Iria Castro percorreu os postos das filloeiras, que ofreceron centos de racións deste doce tradicional aos numerosos visitantes. A deputada tamén visitou o punto de degustación de xamón de porco celta do programa Un gusto de rural, un rural degusto e o posto de divulgación Lambiscadas Científicas, dúas propostas impulsadas coa colaboración da Vicepresidencia da Deputación e integradas na programación da feira.
Carlos López destacou que a Deputación colabora con esta cita –a través dunha achega de 3.000€- porque é unha das celebracións gastronómicas máis coñecidas do norte de Galicia, capaz de poñer en valor a tradición culinaria e a riqueza natural do entorno. Durante toda a mañá tiveron lugar na contorna da Praza dos Fornos os concursos de lance e mosca, unha exhibición de pesca, a pesada e as clasificacións. Xa pola tarde, tras a entrega dos trofeos, tivo lugar a verbena a cargo de Suavecito e Pedro Bermdez.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A presentación correrá a cargo de Marisa Barreiro, presidenta do IESCHA. O acto terá lugar o venres 8 de maio de 2026, ás 20:00 horas, na Casa da Cultura de Vilalba.
A área de Deportes reforzará o seu respaldo ao club cunha subvención excepcional ligada á presenza neste torneo estatal. O vicepresidente Efrén Castro visitou este mércores o equipo en Castro Ribeiras de Lea para trasladarlles ánimo e destacar a importancia de competir a este nivel para dar visibilidade ao deporte feminino e avanzar na igualdade. Ademais deste apoio puntual, a Deputación financia de maneira estable a actividade do club cunha subvención nominativa de 70.000 euros, a principal achega institucional ao seu funcionamento.
