Ribadeo, 6 de xaneiro, 2026. A Agrupación Cultural Francisco Lanza desenvolveu ao longo de 2025 unha intensa programación cultural, combinando presentacións literarias, accións de dinamización lingüística, viaxes culturais e iniciativas que, pola súa boa acollida, están chamadas a consolidarse no tempo.
Durante o ano, a entidade promoveu a figura do Apalpador, con dúas representacións polas principais rúas de Ribadeo. Tamén conseguiu que numerosos fogares da vila e da contorna contasen cun almanaque en galego, nesta ocasión dedicado ao exvoto da Capela de Arante.
A Agrupación organizou un xantar de confraternización para homenaxear a Rosalía de Castro, inspirado no seu célebre poema sobre o caldo de gloria. Ademais, continuou coa súa liña de conferencias, incluíndo unha charla sobre a piratería ao corso vinculada á historia de Ribadeo.
No ámbito das saídas culturais, a entidade realizou viaxes ás Mariñas coruñesas (Sada e Betanzos), á Ribeira Sacra (Castro Caldelas, canón do Sil e Monforte), así como a Samos, Portomarín e novamente Monforte.
As actividades “Palabras na varanda” iniciaron o ano cun formato especial, acompañado dunha actuación musical polas rúas de Ribadeo a cargo das Erikas e Peluxías. A Agrupación celebrou tamén as súas tradicionais Xornadas de Historia Local, promoveu a lectura da versión en galego do novo volume de Astérix, Astérix en Lusitania, e lembrou a figura do mariñán e galego universal Manuel Lourenzo.
No eido formativo, puxo en marcha novamente as aulas de galego e portugués para o curso 2025–2026 e participou no Proceso Social Lingua Vital, impulsado pola Plataforma Queremos Galego.
A Agrupación expresa o seu agradecemento ás persoas que se achegan a Ribadeo para compartir o seu traballo, así como aos veciños e veciñas que colaboran activamente nas iniciativas culturais. O recoñecemento é especialmente para toda a veciñanza de Ribadeo e das comarcas mariñá e eonaviega, cuxo apoio constante é a razón de ser da entidade.
Relatorio de actividades 2025
Publicacións e materiais
• Edición do Almanaque 2025, ilustrado co exvoto da Capela de Arante.
Programación estable
• Paseos da Francisco Lanza, cada primeiro sábado de mes.
• Aulas de galego e portugués.
Presentacións de libros
• Entre a memoria e o esquecemento, de Guiomar Acevedo López.
• Entre a vontade e o destino, de Xosé Henrique Costas.
• Entre nós e o Eo, de Beatriz Pin e Antón Cando.
• A voltas co prato, libro do programa da TVG.
• A voz do mosquito, de Francisco García Novio.
• Maxicamente vella, eternamente nova. A literatura tradicional galega, de Carlos Callón.
• Cartas na escuridade, de Lois Pérez.
• A fraga dos teixos. Relato dun naturalista tolo, de Xosé Salvadores.
Actos culturais e celebracións
• Xantar de confraternidade. Celebración do Día de Rosalía.
• Proxección do documental Segadores da Órrea en terras de Castela. Unha historia de heroes.
• Día das Letras Galegas: actuación das Cantareiras e música das Erikas e Peluxías no marco de Palabras na varanda.
• Campaña “Un caravel, un libro”.
• Recomendación e apoio á estrea en Ribadeo da película Antes de nós, de Ángeles Huerta.
Conferencias
• José María Leal Bóveda: A piratería ao corso en relación con Ribadeo.
• XXIII Xornadas de Historia Local: As mulleres fronte á historia
• Mércores 16: Cultura, academia e ciencia.
• Intervencións de Carmen Rodríguez (Coral Polifónica de Ribadeo) e Montserrat Iglesias (farmacéutica e investigadora).
• Xoves 17: Mulleres resilientes nos séculos XVIII e XIX.
• Conferencia de Xosé María Leal Bóveda.
• Venres 18: A muller no agro galego: afouteza e perseverancia.
• Excursión a Samos, Portomarín e Monforte (Mosteiro de Samos e Pazo de Tor).
Audiovisual
• Proxección, en colaboración con Vacas Fracas, do documental Se canto é porque quero, producido pola Real Academia Galega e dedicado ás cantareiras.
Viaxes culturais
• Sada e Betanzos.
• Ribeira Sacra: Castro Caldelas, canón do Sil en catamarán e Monforte.
• Samos, Portomarín e Monforte.
Lingua e dinamización
• Participación no Proceso Social Lingua Vital.
• Promoción da edición en galego de Astérix en Lusitania.
Actividades en marcha para 2026
Como cada Nadal, a Agrupación iniciou a preparación do Almanaque 2026 e a difusión da figura do Apalpador, iniciativas que se desenvolverán ao longo do novo ano.
Convócase tamén a Asemblea Xeral de socios e socias, que terá lugar o venres 9 de xaneiro, ás 20:15 h en primeira convocatoria e ás 20:30 h en segunda, na Casa Sindical, coa seguinte orde do día:
1. Estado de contas.
2. Balance das actividades de 2025.
3. Programación para 2026.
4. Cota 2026.
5. Renovación da directiva.
6. Poder de representación para a presidencia.
7. Rogos e preguntas.
Participarán mozos e mozas intérpretes de ata 18 anos e agrupacións con integrantes de ata 25, procedentes dos municipios do Eixo Atlántico. A programación inclúe concertos didácticos, actuacións abertas ao público e as probas do certame, que se desenvolverán no Auditorio Municipal, na Praza da Constitución e no Conservatorio Profesional de Música. A alcaldesa, Marta Rouco, destacou o impacto cultural e dinamizador do evento para Vilalba. O domingo celebrarase a final e a entrega de premios, aberta ao público.
Durante a visita déronlle un ramo de flores e felicitárona en nome de toda a veciñanza nesta data tan especial. Un xesto co que o Concello quixo recoñecer e poñer en valor ás persoas maiores de Burela, que forman unha parte fundamental da comunidade.
As persoas interesadas en rexistrar documentos para esta ou para calquera outra administración poderán dirixirse á Delegación de Pesca, situada na avenida Gerardo Harguindey Banet, en Celeiro, ou utilizar calquera outro rexistro administrativo habilitado, así como a sede electrónica. A biblioteca municipal permanecerá aberta no seu horario habitual.
Trátase de Bibliodiscoteca, unha proposta de divulgación da música galega a cargo de María Faltri, que adapta os contidos ao público asistente para visibilizar a rica escena musical dirixida a bebés, nenas e nenos, adolescentes e persoas adultas. A artista convidará a descubrir o fondo musical dispoñible na propia biblioteca e animará a pequenas e maiores a bailar e gozar xuntas. A actividade terá lugar na sala de exposicións da Casa da Cultura e a entrada será libre.
A actividade estivo guiada por Susana Vázquez Fernández, coach de saúde emocional e facilitadora en procesos de duelo e perda, quen impartiu unha charla sobre a xestión do ánimo. Foi un encontro pensado para aprender a relaxarse, fomentar o pensamento positivo e coidar a saúde emocional. A iniciativa contou co apoio e colaboración da Asociación de Xubilados Terramar.
As actividades desenvolvéronse durante esta fin de semana na capela e a área recreativa do alto da Grela, que acolleron os actos litúrxicos e a romaría respectivamente, con animación musical, verbena e un espectáculo infantil entre outras propostas.
Será o sábado 23 de maio, nas Letras no Campo, Feira do libro ribadense, nun acto no que estará acompañado de Suso Fernández Acevedo.
