A Mariña, 31 de agosto, 2026. A asociación Arrincadeira de Riotorto, Mariña Patrimonio e ADEGA organizan o sábado 5 de setembro, ás 19:00 horas, a conferencia «O campamento romano do Vedro da Fame en Riotorto: unha peza fundamental para entender a conquista romana do noroeste ibérico», impartida polo arqueólogo e investigador Andrés Menéndez Blanco. O relator explicará a relevancia deste excepcional recinto militar para comprender o proceso de conquista romana do noroeste peninsular.
A actividade terá lugar no Centro Sociocultural Avelino Díaz, en Riotorto.
Un xacemento singular no panorama romano de Galicia
A conferencia permitirá achegar ao público o coñecemento existente sobre o Vedro da Fame, un campamento militar romano identificado en 2023 mediante o estudo de fotografías aéreas e datos LiDAR. O xacemento sitúase maioritariamente no concello de Riotorto, na parroquia de Santa Marta de Meilán, aínda que unha pequena parte se estende cara á parroquia de Santa María de Bretoña, no concello da Pastoriza.
Con 14,2 hectáreas de superficie, trátase dun dos maiores campamentos romanos documentados ata o momento en Galicia. Ademais, presenta varios tramos defensivos que delimitan un anexo duns 2,6 hectáreas na súa ladeira occidental, unha configuración pouco habitual que o converte nun caso singular dentro da arqueoloxía militar romana do noroeste peninsular.
O estudo deste recinto ofrece información de grande interese para comprender o avance do exército romano, as vías de penetración no territorio e o proceso de ocupación do noroeste ibérico.
O relator: un especialista no exército romano
Andrés Menéndez Blanco é doutor en Historia e arqueólogo vinculado ao Instituto de Ciencias do Patrimonio do CSIC (INCIPIT-CSIC). Especialista en arqueoloxía da paisaxe e teledetección, conta cunha ampla traxectoria no estudo dos campamentos militares romanos e da presenza do exército romano no noroeste da Península Ibérica.
Forma parte tamén do colectivo investigador RomanArmy.eu, dedicado ao estudo e divulgación da presenza militar romana no noroeste ibérico, e participou directamente nas investigacións sobre o Vedro da Fame. En 2025 publicou, xunto co arqueólogo José Manuel Costa-García, un informe patrimonial específico sobre este recinto.
Contidos da conferencia
Durante a sesión presentaranse:
– As características principais do campamento.
– Os métodos empregados para a súa identificación.
– A súa posible relación con outros recintos militares documentados en Galicia e no resto do noroeste peninsular.
A actividade ofrecerá unha oportunidade única para coñecer o valor histórico e arqueolóxico deste excepcional xacemento situado entre Riotorto e A Pastoriza, así como para reflexionar sobre a importancia da súa investigación, protección e conservación.
Ao remate creouse un pequeno xardín de plantas de tempada de cor rosa na contorna do parque Reina Sofía, como símbolo da loita e da visibilidade desta causa. O Concello agradeceu a participación de todas as persoas asistentes e destacou especialmente o labor da Asociación de Mulleres de San Ciprián, que decorou a cafetaría da Casa do Mar en tons rosas para acoller a merenda final, contribuíndo a crear un espazo cálido e significativo para pechar a xornada.
Solicítase á veciñanza que retire os vehículos estacionados nesta zona durante a mañá do martes, co fin de facilitar o desenvolvemento dos traballos. A Policía Local colocará esta tarde a sinalización informativa correspondente. Durante as actuacións poderán producirse cortes puntuais de circulación, procurando facilitar o acceso aos garaxes da zona. A duración dos traballos dependerá das condicións meteorolóxicas e da súa evolución. O Concello de Viveiro agradece a colaboración da veciñanza e desculpa as molestias que se poidan ocasionar.
A alcaldesa de Lourenzá, Rocío López, explica que foi “un encontro para compartir, aprender e lembrar a importancia da prevención, a detección precoz e a investigación. E, como símbolo de apoio, un lazo rosa ilumina a fachada da Casa do Concello e os donativos recollidos destinaranse integramente á AECC”.
Ribagorda visitou Ribadeo acompañado polo director xeral de Comercio, Gabriel Alén, nun percorrido polas principais rúas comerciais da vila, xunto ao xerente de ACISA, Jesús Pérez, e a concelleira de Comercio, Marta Saiz. Na Pontenova, o presidente da Asociación de Comerciantes, José Luis Balseiro, reuniuse tamén con Alén e Ribagorda. A campaña “De compras pola Mariña”, promovida pola FCAM e financiada por Comercio Galego e a Xunta de Galicia, difundirá varios vídeos nas redes sociais e na plataforma De las cosas del comer. Ribagorda percorreu estes días Foz, Lourenzá, Viveiro, Burela, Ribadeo e A Pontenova, achegándose ao comercio local e ao patrimonio natural e cultural da comarca.
O encontro principal terá lugar no comedor da carta o mércores 28 de outubro, ás 14:30 h. Ese mesmo día, ás 09:00 h, Jesús Manuel Blanco García, presidente da asociación micolóxica Os Bolouros, ofrecerá unha charla introdutoria para abrir a xornada.
Recoñecéronse as ganderías con máis participación na baixada tradicional e na feira, así como os mellores exemplares das distintas razas e categorías equinas. García destacou o valor das San Lucas como espazo de recoñecemento ao gando cabalar e ao labor dos gandeiros, fundamental para o coidado dos montes e a preservación das paisaxes tradicionais. A xornada incluíu unha homenaxe a Luciano García, falecido en xullo, impulsor da baixada dos cabalos e fundador de Puraga.
Tras unha parada nas Pontes para contemplar o lago e lembrar o pasado industrial da zona, o grupo visitou Pontedeume, onde repasou a historia da liñaxe dos Andrade e percorreu unha vila chea de patrimonio e vitalidade. Pola tarde, no mosteiro de Sobrado dos Monxes, os participantes apreciaron o legado da orde do Císter e do barroco galego, e escoitaron parte dunha mostra de música coral. A entidade agradeceu as explicacións de Enrique Campos, secretario da ACFL, así como as achegas de Celia Castro sobre arquitectura medieval e a vida cisterciense.
