PASCUAL VEIGA E A ALBORADA GALEGA
Mondoñedo, 1 de outubro, 2022. Compositor e director de orfeóns, naceu en Mondoñedo en 1842 e converteuse nunha das figuras máis representativas do Nacionalismo Musical Galego. Foi compositor precoz, neno de coro na capela de música da catedral mindoniense onde tivo como primeiro profesor ao mestre de capela José Pacheco iniciándose na interpretación do órgano, para continuar logo en Covadonga e finalmente na Coruña, cidade na que se estableceu en 1864 como organista da Colexiata de Santa María del Campo. Veiga é coñecido na historia musical galega como o principal impulsor dos orfeóns populares. En 1865 foi nomeado vicepresidente da Sección de Música da Sociedade da Fraternidade Xuvenil. A partir desta data funda e dirixe o Orfeón Birgantino que deixará en 1878 e fundará o Orfeón Coruñés. En 1882 creou El Nuevo Orfeón, que pouco despois se chamaría El Eco e o Orfeón Coruñés nº 4.
En 1896 trasladouse a Madrid cando foi nomeado profesor do Conservatorio Nacional de Música. Ao ano seguinte dirixiu o Orfeón Matritense e o Orfeón do Centro Gallego de Madrid . Finou alí en 1906. É autor de música relixiosa e de obras doutros xéneros tamén das Rapsodias Galegas, estas últimas instrumentais, coas que inicia en Galicia o xénero do poema sinfónico, que terá continuidade noutros músicos do século XX. Pero Veiga pasará a posterioridade sobre todo como autor da Alborada Galega e da música do Himno galego, sobre texto de Eduardo Pondal. A ¨Alborada Gallega¨ ou ¨Alborada de Veiga¨ composta para orfeón, estreouse no certame literario e musical convocado pola Sociedade de Xogos Florais de Pontevedra interpretada polo Orfeón Brigantino co título de ¨Estrela coruñesa¨, nome da poesía de Francisco María de la Iglesia sobre a que fora composta a melodía, conseguindo o máximo galardón deste certame. Máis tarde, e xa co nome de ¨Alborada Gallega¨, presentouse na Exposición Internacional de París de 1889.
A recentemente erixida Tour Eiffel foi o arco de entrada á “expo”. Ao outro lado do río, nos salóns do Trocadéro, celebrouse o certame de coros, ao que asistiu como participante o Orfeón Coruñés nº 4, baixo a dirección de Pascual Veiga.
Alí, no salón do pazo, no medio de 1.600 cantantes de diversas formacións de distintos países, estaba o coro diminuído de só 25 voces, que interpretaron 8 composicións, das cales 5 foron do propio Veiga. O presidente da comisión de audicións, o famoso compositor Laurent de Rillé, declara: “A pesar da inmensidade da nosa sala de festas e a pesar do reducido número de cantantes do coro coruñés, foron aplaudidos pola amabilidade das súas voces e a orixinalidade. das composicións”.
Non é de estrañar, imaxinar o París de finais do século XIX, fronte á Tour Eiffel, un prodixio da enxeñería moderna, o efecto que pode provocar un coro galego cantando unha “alborada” .Como resultado, o Orfeón Coruñés nº 4 o primeiro premio e a Gran Medalla de Ouro para Galicia.
Dende o momento da súa composición ‘A Alborada’ foi considerada a máxima representación dos sentimentos galegos, pasando a ser unha das pezas musicais galegas máis populares, ben sexa na súa forma coral e cantada ou na súa execución unicamente instrumental, sendo interpretada en multitude de festas, romarías e actos públicos, acadando a consideración de segundo Himno de Galicia.
Xa o poeta CURROS ENRÍQUEZ a denomina ¨La Marsellesa popular¨ , pange lingua druídico e tesoro y música celeste, e así o reflexa no seu poemario AIRIÑOS DA TERRA (La Habana, 1907)
“LA ALBORADA” DE VEGA“ Esa celeste música que os regala la oreja, que os alegra el alma y arrulla al corazón, es, trocada en moza, una Alborada vieja que tiene cuatro mil años o más de tradición…
A versión que hoxe presentamos é unha adaptación escrita polo músico lucense Xan Carballal director da Escola Municipal de Música O Pallarego de Mondoñedo. Esta adaptación está realizada para poder ser interpretada polo Coro Mestre Pacheco, unha formación coral de voces mixtas formada no seo desta escola de música. Como referíamos anteriormente a orixinal está composta para orfeón, existindo diversas versións escritas tanto para gaita ,para piano, orquestra clásica, banda, etc.
O estreo desta adaptación coral faráse o venres 14 de outubro durante o acto do pregón das San Lucas, que dará comezo arredor das 20:30 horas no auditorio Pascual Veiga de Mondoñedo
A interrupción do servizo está prevista entre as 8.00 e as 19.00 horas con motivo dos traballos de conexión á nova obra de saneamento que se está a executar na contorna. Trátase dunha intervención necesaria para avanzar na mellora das infraestruturas e dos servizos básicos na zona.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
