“La culpa fue del cha-cha-chá” é unha canción que algúns lembrarán ter oído dende finais dos anos oitenta do século pasado. A fama que acadou nalgún momento ten xustificado o seu emprego en situacións de desastres sen asunción de culpas, como en moitas eleccións ocorre, e seguro que nestas pasadas se ten usado tamén nalgún comentario.
Mais a súa aplicación pode ser moito máis ampla. Así, veuseme á cabeza mirando semana pasada unha nova na que ó tempo que se negaba o feito de xeneralización de inseguridade en Ribadeo -en particular, nocturna-, aplaudíase o incremento, parece que apalabrado, de patrullas de vixilancia no centro urbano (entendéndose que pola noite), e chamábase a atención ós pais pola educación dos fillos -participantes na movida e consumidores nos establecementos- ó tempo que se exculpaba ós locais por producirse ós altercados no exterior, á hora de saída dos mesmos.
O estribillo da canción de Gabinete Caligari repetía “La culpa fue del Cha-cha-chá / sí fue del Cha-cha-chá / que me volvió un caradura / por la más pura casualidad”, dando por feito que quen narraba e tiña actuado -‘como un caradura’- non tiña culpa do sucedido, dos seus propios actos, que terían pasado ‘por casualidade’ aínda recoñecendo a súa caradura na historia relacionada coa canción.
Ribadeo non é un lugar inseguro, como xa teño dito e estou de acordo, o mesmo que con que unha medida doada e instantánea nos casos de inseguridade é máis vixilancia. Pero nese punto soe esquecerse de que non ten por que ser a máis conveniente ou efectiva, quitada a urxencia como causa da decisión.
Que os pais poden facer, moitas veces, máis por educar ós fillos, tamén é un feito, o mesmo que que educación e cultura inflúen en que se den menos ou máis altercados, pero que ninguén espere por ese camiño froitos dun día para outro.
Se nos fixamos na nova que relatei en síntese, por unhas ou por outras tenta pasarse da atribución de culpas, máis aló do xenérico, non se vaia molestar a ninguén. E mesmo se exonera delas cando se trata de algo ‘de portas a fóra’, como se os límites físicos foran impedimento para moitas cousas que non impiden, como se fose imposible que unha pedra chegara a un lugar diferente da man que puido lanzala. Poñendo un par de casos que dun xeito interesado poden antollarse case como impensables, un aquí e outro nos USA, pregúntome se ocorrería o mesmo número de altercados ás tantas da madrugada se os locais cerraran horas antes, ou se morrerían nos USA tantas persoas por arma de fogo se non houbera a permisividade que hai alí para obtelas. Neste último caso, fixeron a lei correspondente, e pola presión de grupos de interese, aí segue, pero a relación entre existencia de armas a man, o seu uso e os efectos que causan está demostrada e é innegable. E, aínda que non cambien a lei, sábeno.
Que todos podemos colaborar, é un feito. Mais asumir que ninguén ten a culpa, ou separar o feito de aglomeracións de xente, ruídos e porcallada asociados, coido que é un erro interesado que evita achegarse á solución.
No acto, o autor estará acompañado por Xosé Ramón Veiga, profesor de Historia Contemporánea na USC, e por Francisco Villamil, profesor de Ciencia Política na Universidade Carlos III. A Galicia moderna (1880-1939) desmonta a visión tradicional dunha Galicia rural, atrasada e pasiva no cambio de século, e amosa a profunda transformación económica, agraria e social que viviu o país nese período.
No acto intervirán o autor e Xoan Ramón Fernández Pacios, cronista oficial de Foz. A actividade está organizada pola Federación de Librarías de Galicia en colaboración co Concello de Foz.
Villares visitou a exposición fotográfica dedicada a Calvo-Sotelo, instalada na praza de Pancho Maseda, que forma parte do programa conmemorativo do centenario. A mostra reúne unha selección de imaxes seleccionadas pola propia familia do expresidente para achegar á cidadanía diferentes momentos da súa traxectoria persoal e política. A conmemoración, que se estende ao longo de todo 2026, busca poñer en valor a figura de Calvo-Sotelo e a súa relación con Ribadeo, onde deixou unha importante pegada vinculada, entre outras cuestións, ao impulso de infraestruturas.
Durante case dúas horas desenvolveuse unha conversa aberta arredor do mundo do espírito e do contido da obra, nun encontro ao que asistiu un grupo numeroso de persoas dispostas non só a escoitar, senón tamén a dialogar e compartir reflexións. Tras a intervención inicial de Pepe Peinó como responsable do proxecto, tomou a palabra o escritor Lionel Rexes, quen achegou novas perspectivas antes de abrir o debate ao público. As opinións, argumentos e matices sobre relixión, espiritualidade, Deus e os valores que sustentan a convivencia foron enchendo o espazo nun ambiente participativo e respectuoso, no que as diferenzas quedaron en segundo plano fronte á forza do diálogo, a solidariedade e o afecto.
O alcalde, Dani Vega, fixo un balance moi positivo: “foi un concerto moi especial nun marco espectacular, como é a igrexa parroquial de Ribadeo, e no que o gaiteiro Carlos Núñez encandilou aos asistentes co seu repertorio. Todos os asistentes disfrutámolo moito”. Xunto a Carlos Núñez estiveron o rexedor e as concelleiras de Cultura, Turismo e Seguridade, Begoña Sanjurjo, Marta Saiz e Montse Seijo.
A iniciativa xurdiu co obxectivo de xuntar o alumnado que coincidira na EGB, pero axiña se ampliou a todas aquelas persoas que compartiron pupitres e amizades tamén no instituto.
O público, totalmente entregado de principio a fin, amosouno cos intensos e prolongados aplausos que acompañaron toda a actuación. Ao remate, os asistentes expresaron o seu desexo de poder gozar no futuro de novos concertos do artista, que sen dúbida volverán entusiasmar ao público.
