O Vicedo, 25 de outubro, 2023. “Sobre guerrilleiras silenciadas na Mariña”, Este é o título da conferencia co que a escritora e investigadora Aurora Marco comezará ás 16:30h a tarde adicada á Memoria Histórica que organiza a A.C. Volta e Dálle o vindeiro domingo día 29 no “TEATRO DAS CORTES” en Cabanas
Durante anos, para as guerrilleiras da chaira ou enlaces, que colaboraban en labores de intendencia, de loxística cos guerrilleiros, e para as do monte, que andaban na clandestinidade cos seus compañeiros de loita, só houbo silencio, esquecemento, incomprensión, xuizos morais, ao facelas pasar non só como bandoleiras senón tamén como as queridas, as amantes dos guerrilleiros. Elas non encaixaban no modelo ideal que preconizaba o franquismo, polas súas ideas, accións, por traspasaren as barreiras da domesticidade, por seren solidarias cos que andaban escapados, aos que estaban unidas por lazos familiares, amistosos, amorosos… O seu papel foi fundamental para a supervivencia do movemento guerrilleiro, como recoñeceron diferentes guerrilleiros.
Tras unhas consideracións xerais sobre a participación das mulleres nas dúas organizacións que operaron en Galiza na década dos 40 (a Federación de Guerrillas León-Galicia e o Exército Guerrilleiro), lembrarei tres guerrilleiras que foron primeiro enlaces e despois pasaron á clandestinidade: unha con Luís Trigo Chao Gardarríos, Antonia Díaz Pérez; as outras dúas, Josefa Escourido Cobo e Celia González Pernas, con varios membros da III Agrupación do Exército Guerrilleiro, que se movían por Ourol, Viveiro, Xermade, a serra do Xistral… Ningunha sobreviviu. Referirieme tamén a outras mulleres relacionadas con guerrilleiros, familiares ou non, sometidas a constante persecución, molestias, interrogatorios, que foron finalmente represaliadas.
Ás 18:30h a compañía de teatro Os Quinquilláns representarán A señora de Forcadela.
‘A señora de Forcadela’ e unha historia baseada na biografía da mestra Josefa García Segret, extensiva á outras mulleres represaliadas na Galiza a partir de xullo do 36: foi detida o 15 de agosto e na prisión de Tui salvou a vida grazas á axuda dun médico forense e dun doutor que aseguraron que estaba embarazada. Foi xulgada en Vigo por rebelión e condenada a pena de morte que se lle conmutou por cadea perpetua, e despois a 6 anos e un día.
En 1982, Josefa García Segret publicou un libro autobiográfico titulado ‘Abaixo as ditaduras’, editado por ela mesma, grazas ao que a día de hoxe se coñecen as súas vivencias. No libro explícase a vida dunha reclusa dunha maneira moi directa. Aínda que terminou a obra en 1976, a súa publicación —“polas circunstancias do momento”— tivo que agardar a 1982, catro anos antes da súa morte.
20:00h Actuación de A Quenlla
Rematará a xornada cun concerto de A Quenlla. O ano que ven celebrarán 40 anos de traxectoria, de compromiso coa música tradicional, e cos escritores e poetas do noso país.
Todas as actividades serán de balde. Están organizadas pola A.C. VOLTA E DÁLLE e contan co apoio da Deputación de Lugo (Cultura) e do Concello do Vicedo.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
