Foz, 20 de decembro de 2024. Foz ten unha nova centenaria, María Esther López-Leitón Otero, que foi directora da primeira gardería focega durante 38 anos. O alcalde, Fran Cajoto, e a concelleira de Servizos Sociais, Ana Rojo, visitárona na súa casa.
Ana Rojo explica que “dende este pasado domingo o concello de Foz ten unha nova centenaria: a señora María Esther López-Leitón Otero, coñecida como Dona Maruja, a filla do boticario. Dona Maruja foi unha muller adiantada o seu tempo, intelixente, con carácter, independente, con moita resiliencia, comprometida e de moita transcendencia en Foz. Quedou viúva con 34 anos, con dous nenos pequenos, de 4 e 7 anos. Muller pioneira en conseguir vencer as barreiras nuns tempos e nun contexto social dominado por homes e marcado por un profundo patriarcado. Aválana 38 anos como directora da primeira gardería que houbo en Foz, onde centos de nenos e nenas estiveron o seu cargo, baixo a súa responsabilidade; por todo isto cabe destacar a achega e a relevancia que como muller marcou no pobo de Foz. Hai que lembrar que eran tempos difíciles, nos que ás mulleres se lles prohibía a apertura de contas bancarias sen a autorización do seu marido, padre ou titor; tampouco podían mercar un inmoble ou comparecer nun simple xuízo, etcétera. Por iso se fai necesaria a visualización destas mulleres, ás que o papel que se lles outorgaba era o coidado do fogar, dos fillos, enfermos ou as labores do campo, uns roles de sometemento e obediencia. As propias leis discriminábanas polo seu xénero”.
A concelleira de Servizos Sociais engade: “hoxe dona Maruja ten un século de vida. Declárase moi coqueta, sempre lle gusta estar ben preparada, co seu colar de perlas e o carmín vermello nos seus beizos. Arroupada xunto os seus fillos, Isabel e Manolo, recibiunos cun sorriso e unha luz especial nos seus ollos de cor azul, que tanto ollaron. Foi una honra para nós, como alcalde e concelleira, poder facerlle esta pequena homenaxe. Quedamos impresionados e sorprendidos pola súa lucidez e desenvoltura, cunha excelente memoria relatounos episodios da súa vida con todo luxo de detalles. E non faltou a doce torta de cumpreanos e o brinde con cava. Desexámoslle moitos parabéns, moita saúde e que siga tan lúcida e chea de enerxía coma agora. Queremos agradecerlle, unha vez máis, a hora que nos dedicou na súa casa, rodeada dos que máis quere, a súa familia. Moitas felicidades, dona Maruja!”.






















Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
O grupo teatral O Centiño de San Martiño (Foz) actuou este sábado en Marzán, convidado pola asociación veciñal Torques de Marzán. O local quedou pequeno ante a resposta do público: 73 persoas, un récord de asistencia para unha obra de teatro na parroquia. A comedia provocou constantes risas e un ambiente moi participativo. A iniciativa volve demostrar o valor de levar actividade cultural e teatro afeccionado ás parroquias e barrios, achegando propostas escénicas a lugares afastados dos grandes circuítos. O Centiño continuará a xira de “O Autobús” nas vindeiras semanas: Sábado 25 de abril: Vilaronte (Foz). Sábado 2 de maio: Casa da Cultura de Trabada



