Comezo a escribir isto no ‘día da nai’ de 2025. É dicir, segundo cavilacións propias, o ‘menos día da nai’ de todo o ano, o día no que a muller que encarna a característica de nai pasa a ser algo entre obxecto de compra por substitución de valor filial e compañeiro, e gancho publicitario.
Traduzo un relato de orixe que descoñezo e que vin citado hai pouco nun artigo de Gustavo Duch:
O profesor púxolles un exame de gramática e díxolles: «Os alumnos que vaiades rematando podedes entregar o exame e ir ao recreo». Despois de decatarse de que Lucía non se levantaba, aínda que estaba claro que xa rematara, preguntoulle por que non o entregara e saíra xogar. «Dixeches “os alumnos”», respondeu Lucía. «Claro», retrucou o profesor, «xa sabes que na categoría de alumnos inclúense tanto nenos como nenas». Na seguinte clase, despois do recreo, foi o profesor de ximnasia quen fixo unha petición: «Levantade a man se queredes estar no equipo de fútbol». E Lucía, que tiña moitas ganas de xogar, levantou a man. Pero este profesor, enfadado, dixo: «Non o deixei claro? O equipo de fútbol é só para nenos».
O anterior ven sendo un relato sobre a aprendizaxe das mulleres nun mundo no que hai unhas imposicións que temos tan interiorizadas que moitas veces non nos decatamos (sobre todo os homes) das implicacións que teñen, e que nos levan á consideración das ‘mulleres’ (condición necesaria pero non suficiente para ser nai) dun determinado xeito en relación a diversos aspectos.
Un deles enfróntanos a que aínda non sendo igualitaria, a educación ‘produce’ máis éxito coas nenas, coas mulleres. Iso, para ver logo que, a medida que a súa formación vai aumentando e lles permite acceso a nichos de emprego nos que vai pouco a pouco medrando a súa porcentaxe, a consideración deses empregos é menos valorada…
Mais non fai falta chegar ás ensinanzas do relato anterior. Así, non é algo incómodo o parármonos a pensar no día da nai como estímulo de compra? Non só económica (porque induce a mercar) senón das propias nais como mercadoría a través desa compra que ‘lles’ facemos, que empregamos para, dalgún xeito, ‘comprar a súa vontade’.
Ou aínda, entre abondas máis posibilidades, a exclusión que fai o ‘día da nai’ da consideración de calquera outro día a día de cada nai. En relación con isto, ven a conto a historia da data fixada para o día da nai en España. Polo que parece, segundo a Wikipedia, a cousa comezou a callar nos anos vinte, sendo usadas daquela distintas datas. De man do movemento falanxista e a finais da guerra civil quedou fixada no día da Inmaculada Concepción. Así, o ‘día da nai’ cristalizou na ditadura franquista nun concepto determinado de ‘nai’. Mais, aló polos anos 60, compiten dúas cadeas comerciais, Galerías Preciados e El Corte Inglés. Galerías fai propaganda en favor dun domingo de maio, que remata impoñéndose pode que pola súa separación da época do Nadal e polo tanto, máis propicio para ventas extra, e por ser maio o mes adicado a María pola Igrexa. Disociado da festa de decembro a nivel estatal, e diluído o seu significado no enteiro mes de maio, pasou a ser só festa do comercio. E ata o de agora non fixo máis que perfeccionar o consumo producido nese día.
Non sei se me quedou moi claro… A idea é que antes de ser nais, son mulleres. Despois de selo, non son mercadoría que se poida comprar. E tanto antes coma despois, persoas en pé de igualdade por moito que teñan características propias e que se queiran usar.



















Era o único ocupante do turismo e os Bombeiros de Vilalba tiveron que excarceralo. Ao fío das 13:30 horas, un particular informou ao 112 Galicia dun coche que se saíra da vía e acabara batendo contra unha árbore no quilómetro 75 da N-640, en Ludrio (Castro de Rei). O propio alertador sinalou que o accidente semellaba grave polo estado no que quedara o vehículo. Cando chegaron ao lugar, os servizos de emerxencias confirmaron que só había unha persoa implicada,un home que resultou falecido e foi excarcerado polos bombeiros. No operativo participaron Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico, os Bombeiros de Vilalba e os servizos de mantemento da estrada.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
A alcaldesa Marta Rouco inaugurou a cita, que abriu coa IV Volta Ciclista á Terra Chá e cunha programación centrada na relación entre Galicia e Cuba e na memoria da emigración. Houbo unha mesa redonda sobre o Centro Galego da Habana, a exposición Galicia Imaxinada e música, ademais dunha mostra de xornais antigos. Rouco reivindicou a importancia de lembrar a emigración galega e apelou a mirar con humanidade as migracións actuais, destacando tamén o papel das asociacións culturais das parroquias na conservación das tradicións. A feira continúa con desfile de época, xantar popular, xogos, animación, baile cubano, foliada, queimada e propostas musicais e artesanais ata a noite.
Na IV Festa dos Ovos Rotos con Chourizo e Feira de Artesanía, María José Gómez puxo en valor a importancia económica e social deste produto e o papel da artesanía alimentaria, con sete operadores presentes. Subliñou que o evento consolídase como unha cita que promove a gastronomía galega e recupera oficios tradicionais, dinamizando a vida económica e social de Castro de Rei.
Ocorreu minutos antes das 11:30 horas. Unha persoa foi trasladada ao hospital tras resultar ferida na colisión entre un coche e un autobús no quilómetro 512 da A-8 en sentido A Coruña, en Vilaframil (Ribadeo). Entre os alertadores estiveron as persoas que viaxaban no coche, que puideran saír do vehículo. Por outra banda, o autobús conseguiu deterse uns metros máis adiante. Ao punto desprazáronse Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico e os servizos de mantemento da autovía.
O próximo luns 14 de setembro comeza un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
Finalizado o encontro, de carácter privado, o Cónsul asinou no Libro de Ouro da Deputación e a Presidenta fíxolle entrega dun agasallo institucional. Trala xuntanza Carmela López manifestou a súa satisfacción porque “traballamos para avanzar en novas vías de colaboración, e en posibles proxectos que serven para reforzar a relación entre a Deputación e o veciño país de Portugal”.



