Foz, 24 de xullo, 2025. A casa da cultura Poeta Manuel María de Foz acolle entre 28 e 31 de xullo unha nova edición das xornadas de historia de Foz. A actividade está impulsada unha ano máis pola asociación A Pomba do Arco, que leva xa 28 anos organizando este evento.
As xornadas arrancan o 28 de xullo ás 23:30 cunha palestra da cantante Ugia Pedreira titulada “Achegamento á musica de tradición oral na Mariña”. Nela a música de Vilaronte analizará a relación entre a musicalidade da Mariña e do accidente asturiano ou a presenza da musica cubana na tradición popular da comarca. Na mesma liña, explicará a diferenza co resto da Galiza os as razóns da grande presenza de instrumentos como o acordeón diatónico.
Ugia Pedreira á unha das grandes referencias da musica galega contemporánea. Natural de Vilaronte (Foz), fixo parte de grupos como Chouteira, Nordestinas ou Martul, sendo a impulsora de proxectos chave da música galega como o Conservatorio de Música Tradicional e Folque de Lalín ou A Central Folque. Actualmente continúa a súa carreira musical en solitario, recibindo en 2022 o prestixioso Premio da Crítica da Galiza pola súa traxectoria de máis de 35 anos nos escenarios galegos
O martes 29 de xullo ás 20:30 intervirá o investigador laurentino Vidal Martínez-Sierra, quen se achegará á presenza dos maragatos na Mariña. A este respecto, Martínez-Sierra ten documentado que os maragatos comezaron a asentarse na comarca a finais do século XIX, ficando aínda na zona moitas familias desa orixe en localidades como Mondoñedo, Ribadeo, Foz, Lourenzá ou Cervo.
Vidal Martínez-Sierra, licenciado en Veterinaria e funcionario da Xunta da Galiza e alcalde de Lourenzá entre 1999 e 2012, desenvolve unha intensa labor como investigador sobre a historia da comarca da Mariña. Neste sentido, algúns dos obxectos do seu estudo son as empresas de transporte de viaxeiros na comarca, a emigración mariñá a América latina ou sociedades agrarias no período da I Restauración.
O mércores 30 de xullo ás 20:30 falará o escritor e cronista oficial de Antonio Reigosa. Na súa exposición, percorrerá o variado repertorio temático dos principais xéneros (mitos, lendas, contos, romances, cántigas…) da chamada literatura popular de tradición oral que forneceron ao longo do tempo os concellos que conforman a comarca da Mariña. A palestra de Reigosa permitirá recuperar algunhas das lendas e contos máis caros para os mariñaos.
Antonio Reigosa Carreiras, cronista oficial de Mondoñedo desde 2015, é escritor, investigador, relator e divulgador da mitoloxía e literatura de tradición oral galega. Colaborador habitualmente en prensa, radio e televisión, foi creador de revistas e mantedor-coordinador desde 2005 da enciclopedia virtual da fantasía popular ‘Galicia Encantada’. Especialista en literatura de tradición oral, foi responsábel da sección de Literatura de Tradición da AELG (Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega) desde 2007 a 2022.
As xornadas fecharaas o xoves 31 de xullo Manuel Miranda, que presentará unha palestra titulada “O patrimonio arqueolóxico de Foz”. A intervención de Miranda xirará sobre aqueles aspectos de máis relevo do patrimonio focego, reparando nos castros do municipio, nos xacementos que dan conta da presenza romana, nas antigas minas, nas covas ou en espazos de gran significación como a Frouseira, onde aínda se conservan os restos da fortaleza do mariscal Pedro Pardo de Cela
Manuel Miranda Ruiz é o presidente da asociación Mariña Patrimonio, desde onde leva anos impulsando unha importante labor de investigación, recuperación, defensa e posta en valor do patrimonio mariñán Froito dese traballo constante sobre o terreo localizou e descubriu un número considerábel de xacementos que non figuraban nos rexistros oficiais.
A nova das xornadas de historia acompáñase cunha foto do ano 1964, que se corresponde co acto de despedida aos Irmáns Menesianos, primeira congregación que xestionou o Colexio Martínez Otero, promovido por antigos alumnos no local da Peña da Rapadoira.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
A programación presentouse na Delegación Territorial de Lugo, nun acto no que participaron o delegado territorial, Alfonso Villares; o alcalde, Francisco Balado; e representantes da entidade organizadora. Villares lembrou que a asociación recuperou o ano pasado a tradicional celebración do Corpus Christi na parroquia e destacou o seu labor impulsando actividades que fortalecen a convivencia. A xornada comezará ás 13:00 horas coa misa e a sesión vermú, continuará ás 15:00 co xantar popular e incluirá sorteos, animación musical, unha cea a base de petiscos e verbena.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
