O texto íntegro da estratexia provincial quedará publicado nos vindeiros días no portal de transparencia da Deputación de Lugo e na páxina web da entidade
Lugo, 26 de maio de 2026. O Pleno da Deputación de Lugo celebrado este martes aprobou por unanimidade MencIA, a estratexia de intelixencia artificial da institución provincial. Así se acordou na sesión ordinaria da corporación provincial celebrada esta mañá no Pazo de San Marcos, tras a proposta de Goberno que fixa os marcos do proxecto de IA propio a desenvolver entre o 2026 e o 2030. A iniciativa saíu adiante cos votos favorables de todas as forzas políticas con representación, PSdeG, BNG, o Deputado non adscrito e PP.
A Presidenta da institución, Carmela López, destacou á entrada do Pleno que “a Deputación de Lugo será a primeira de Galicia, e das primeiras de España, en ter unha IA propia. Algo que nos permitirá ter soberanía tecnolóxica e unha axuda moi importante en tarefas mecánicas e de baixo valor”. Nese sentido, asegurou que será un valor diferencial do proxecto e unha decisión política “de primeira orde, que os datos dos lucenses non saian de Lugo” e tamén apuntou que a tecnoloxía “non vén a substituír, quen decide segue sendo unha persoa, porque manda a Administración pública, non un algoritmo”.
Nese sentido, o Deputado de Promoción Económica e Social, Pablo Rivera Capón, sinalou durante o Pleno que estas dúas decisións de fondo “transformarán o funcionamento da Deputación por dentro; e por fóra, levando este mesmo modelo aos 67 concellos da provincia e a toda a veciñanza”. “MencIA vai permitir que esta provincia, das máis envellecidas e dispersas de España, teña os mesmos servizos dixitais que unha gran cidade”.
A IA da Deputación falará en galego, “porque se os algoritmos do mundo non aprenden o galego, o galego desaparecerá dos algoritmos; e o que desaparece dos algoritmos, dentro de vinte anos, desaparece da vida”. Polo tanto, concluíu o Deputado, trátase dunha cuestión “de supervivencia, non só unha cuestión técnica”.
Rivera finalizaba asegurando que a intelixencia artificial vai chegar á Administración pública de toda España nos vindeiros anos, e que ante a pregunta de se Lugo a importaba ou a construía aquí, “hoxe este pleno responde con MencIA: construímola aquí”.
Entre as cuestións aprobadas nesta iniciativa, o texto recolle tamén a constitución formal dun Comité de Gobernanza da IA da Deputación de Lugo coa composición prevista na estratexia, que garanta a representación dun membro de cada grupo político con presenza no Pleno; a oficina provincial de IA como órgano executivo do Comité; e impulsar a posta en marcha do Rexistro Provincial de Sistemas de IA. Ademais, o texto íntegro da estratexia de intelixencia artificial quedará publicado nos vindeiros días no portal de transparencia da Deputación de Lugo e na páxina web da entidade.
Sobre MencIA
Laboratorio MencIA, un dos eixos operativos da estratexia de intelixencia artificial da Deputación, estrutúrase en tres compoñentes: un motor, a infraestrutura tecnolóxica que executa os modelos de IA; unhas mans, as aplicacións e asistentes que permiten interactuar co sistema; e un cerebro, o sistema que conecta todos os elementos para que funcionen de maneira coordinada.
O ecosistema contará ademais con diferentes aplicacións destinadas a automatizar tarefas mecánicas e rutineiras en moito menos tempo, facilitando o labor do persoal da institución para que poida centrarse en tarefas de maior valor engadido. Entre as ferramentas previstas figuran un resumidor de documentos, extractores de texto, transcritores de audio, un monitor de edictos do BOE, un xestor intelixente do correo electrónico, un almacén de instrucións, unha calculadora de prazos da Lei 9/2017 de Contratos do Sector Público ou un analizador de convocatorias de axudas e subvencións.
Un horizonte de catro anos
MencIA terá un horizonte de implantación de catro anos, que comezará coa posta en produción das oito aplicacións e nove asistentes. No segundo semestre do 2026 e comezos do 2027 están previstos os primeiros pilotos. O despregamento interno completo producirase entre o 2027 e o 2028; e de cara ao final dos catro anos este novo ecosistema estea consolidado.
Os cortes de circulación aplicaranse desde as 12.15 horas ata a finalización da sesión vermú e, de novo, desde as 20.30 horas ata o remate das actividades festivas en ambas as dúas xornadas. O Concello agradece a comprensión da veciñanza e recomenda planificar os desprazamentos tendo en conta estas restricións temporais.
A cita, consolidada como un referente do verán cultural no municipio, reuniu na Praza dos Campos á formación anfitriona do encontro, a Agrupación La Sidrina, de Lugones (Asturias) e o Grupo Folklórico Estampas de México. A programación continúa o sábado, a partir das 19.00 horas, coa celebración do Festival Folklórico Infantil. Villares puxo en valor o labor que o grupo Mistura desenvolve durante todo o ano na conservación e difusión do patrimonio cultural galego, así como a importancia de iniciativas coma este festival “para manter vivas as tradicións e dinamizar a vida social e cultural dos nosos concellos”.
As persoas asistentes poderán degustar a tradicional merluza de pincho preparada en diversas elaboracións, nun ambiente festivo que se completará con animación musical para gozar dunha noite de sabor, encontro e bo ambiente.
As familias, o equipo docente, e o alumnado da Escola Infantil Municipal desfrutaron esta semana dunha xornada de convivencia e aprendizaxe neste parque. Ao longo do día, ademais de visitar a reserva e coñecer de preto numerosas especies animais, compartiron un agradable picnic nas instalacións do parque e tiveron acceso tanto á zona exclusiva da reserva como ao resto do recinto. A xornada rematou cunha actividade moi especial: un pequeno teatro participativo sobre a prevención dos incendios forestais, no que os nenos e nenas aprenderon a importancia de coidar os nosos montes e de evitar condutas que poidan provocar lumes, como abandonar obxectos de vidro na natureza. Un día cheo de experiencias, convivencia e aprendizaxes que reforzan o compromiso coa educación ambiental desde as primeiras idades.
A eucaristía, un dos actos centrais das festas patronais de Foz, continuou coa tradicional procesión e coa ofrenda floral en memoria das persoas falecidas no mar. A mandataria provincial formou parte da comitiva xunto a numerosos veciños e veciñas, visitantes, membros da corporación municipal e a pregoeira desta edición, María Nelle Castro Neira, focense moi vinculada ás festas desde a infancia.
O Concello de Ribadeo atende así a petición realizada pola Asociación Provincial de Empresarios de Hostelería e Turismo de Lugo, que solicitou permisividade neste sentido aos 67 Concellos da provincia de Lugo. Ademais o Concello autorizou a instalación dunha pantalla na praza de Porcillán. A petición foi realizada pola Asociación Cultural Festas do Carme.
Nesta ocasión contará, ademais de cos anfitrións A Subela, como grupo convidado ao Grupo Folclórico e Etnográfico do Cimeiro, procedente de Soure, en Portugal, que participa dentro dun intercambio cultural. A organización destaca que será unha edición especialmente significativa e anima ao público a non perdela. Terá lugar o 18 de xullo, ás 21:00 horas, na Praza Conde de Fontao, de Foz.
