Cadernos da viaxe. “Galego na xustiza xa”, Xoán Antón Pérez Lema

Unha proba evidente das limitacións do noso sistema xurídico-político é a gravísima desigualdade xurídica do galego a respecto do castelán, alicerzada na Constitución de 19078, na que só se lle recoñece oficialidade en todo o Estado e máis o recoñecemento do deber de coñecemento ao castelán, fronte á simple cooficialidade do galego na Galicia e ao simple dereito da nosa poboación a coñecelo e usalo.

Das resultas deste desequilbrio, maxistratura, fiscalia e funcionariado xudicial, canda avogacía e procura ,poden refusar do uso do galego e mesmo escusar o seu coñecemento. Porén, as razóns do mínimo uso da nosa lingua galega na Administración de Xustiza no noso país (pouco máis dun 1% nas sentenzas) non se alicerza só nestas gravemente desigualitarias regras.

Non. Ademais desta inxusta lexislación supremacista a prol do castelán coinciden as circunstancias cunha reiterada falla de atribución de recursos á Administración de Xustiza e coa moi grande dificultade práctica do uso do galego na Xustiza, por mor da imposibilidade práctica de tradución da actual versión da aplicación Minerva, desenvolvida polo Ministerio de Xustiza e usada pola Xunta.

Isto quere dicir, miñas donas e meus señores, que se a avogacía galega quere-queremos- facer uso do dereito de xusticiábeis e profesionais de esixir que que sexa o galego a lingua na que se desenvolva todo o proceso, tendo en conta a falla de medios materiais e persoais da Administración de Xustiza na Galicia e maila falla de tradución do vixente programa Minerva ao galego seica estaríamos a atrasar a administración xudicial e, xa que logo, a satisfacción dos lexítimos intereses das persoas que diriximos na reclamación dos mesmos.

Porque a razón principal-claro é que existen outras- da falla de normalización do galego na xustiza (e máis do círculo vicioso da continuidade nesa falla de normalización) é a desaquelada admisión desa última versión intraducíbel do programa Minerva polos Centros Directivos da Xunta atinxidos (a Axencia tecnolóxica AMTEGA, a Dirección Xeral competente nos medios da administración xudicial e, en menor medida, a Secretaría Xeral de Política Lingüística), que impiden na práctica que o funcionariado xudicial galego escriba na nosa lingua propia sen o sacrificio dunha grande perda de tempo que nin nos nin as persoas xusticiábeis temos.

Velaí a necesidade de que os axentes sociais representativos da avogacía, da procura e do funcionariado xudicial galegas e os que artellan as persoas profesionais destes sectores que pulan a prol da lingua galega na Xustiza esixan-esixamos- de vez dos responsábeis da Xunta a urxentísima implementación do novo programa xudicial ( Atenea ) en lingua galega, de xeito que os profesionais poidamos facer xustiza- e a cidadanía recibila- na nosa lingua. E dende xa.