O Privilexio Rodado de Alfonso X O Sabio regresará este xoves a Ortigueira case un século despois

O documento, case milenario, foi clave na organización da Galicia medieval, pois permitiu que Ortigueira se constituíse como vila baixo a dependencia directa do rei e lle concedeu o dereito a ter porto

Ortigueira, 27 de abril de 2026. Ortigueira vivirá este xoves, 30 de abril, unha xornada histórica co regreso oficial do Privilexio Rodado de Alfonso X O Sabio e da posterior Confirmación de Enrique III de Castela, dúas pezas documentais que constitúen un dos piares fundacionais da identidade local. O acto de entrega contará coa participación do presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, acompañado doutros membros do Goberno galego e de representantes do Padroado da Fundación Pública Galega Camilo José Cela, institución que ostenta a titularidade dos bens e coa que se formalizou esta cesión.

O Privilexio Rodado, datado o 20 de setembro de 1255, é o documento orixinal mediante o cal o monarca Alfonso X outorgou o foro de Benavente á localidade e lle concedeu o dereito a porto. Este fito —no que foi fundamental a figura do instrutor de Enrique III, o ortegán Pedro Gallego— resultou decisivo na organización da Galicia medieval, xa que permitiu a Ortigueira constituírse como vila baixo a dependencia directa do rei, eludindo a influencia da nobreza galega. A historia destes pergamiños é accidentada: tras seren roubados do arquivo municipal no século XIX, foron localizados en Madrid na década dos setenta por Camilo José Cela, quen os adquiriu para a súa colección persoal, pasando posteriormente a formar parte dos fondos da súa fundación.

O alcalde de Ortigueira, Valentín Calvín, valorou este acontecemento como un logro histórico para o municipio, froito dunha longa reivindicación. O rexedor manifestou que é un “honor inmenso dar la bienvenida a casa a estos documentos, que son el acta de nacimiento de la villa y un símbolo del orgullo de todo un pueblo”. Calvín quixo subliñar a importancia de que as novas xeracións poidan coñecer de preto a orixe da súa historia e convidou a toda a veciñanza a asistir e ser partícipes deste momento tan especial, que quedará gravado nos anais da localidade.

A recepción oficial celebrarase no Teatro da Beneficencia, onde os documentos serán presentados antes de seren trasladados ao seu emprazamento definitivo no salón de sesións da Casa do Concello. Para a súa exhibición pública, o Concello implementou rigorosas medidas de conservación técnica e científica, controlando estritamente a iluminación, a humidade e a temperatura para protexer a integridade do pergamiño.