O documento, case milenario, foi clave na organización da Galicia medieval, pois permitiu que Ortigueira se constituíse como vila baixo a dependencia directa do rei e lle concedeu o dereito a ter porto
Ortigueira, 27 de abril de 2026. Ortigueira vivirá este xoves, 30 de abril, unha xornada histórica co regreso oficial do Privilexio Rodado de Alfonso X O Sabio e da posterior Confirmación de Enrique III de Castela, dúas pezas documentais que constitúen un dos piares fundacionais da identidade local. O acto de entrega contará coa participación do presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, acompañado doutros membros do Goberno galego e de representantes do Padroado da Fundación Pública Galega Camilo José Cela, institución que ostenta a titularidade dos bens e coa que se formalizou esta cesión.
O Privilexio Rodado, datado o 20 de setembro de 1255, é o documento orixinal mediante o cal o monarca Alfonso X outorgou o foro de Benavente á localidade e lle concedeu o dereito a porto. Este fito —no que foi fundamental a figura do instrutor de Enrique III, o ortegán Pedro Gallego— resultou decisivo na organización da Galicia medieval, xa que permitiu a Ortigueira constituírse como vila baixo a dependencia directa do rei, eludindo a influencia da nobreza galega. A historia destes pergamiños é accidentada: tras seren roubados do arquivo municipal no século XIX, foron localizados en Madrid na década dos setenta por Camilo José Cela, quen os adquiriu para a súa colección persoal, pasando posteriormente a formar parte dos fondos da súa fundación.
O alcalde de Ortigueira, Valentín Calvín, valorou este acontecemento como un logro histórico para o municipio, froito dunha longa reivindicación. O rexedor manifestou que é un “honor inmenso dar la bienvenida a casa a estos documentos, que son el acta de nacimiento de la villa y un símbolo del orgullo de todo un pueblo”. Calvín quixo subliñar a importancia de que as novas xeracións poidan coñecer de preto a orixe da súa historia e convidou a toda a veciñanza a asistir e ser partícipes deste momento tan especial, que quedará gravado nos anais da localidade.
A recepción oficial celebrarase no Teatro da Beneficencia, onde os documentos serán presentados antes de seren trasladados ao seu emprazamento definitivo no salón de sesións da Casa do Concello. Para a súa exhibición pública, o Concello implementou rigorosas medidas de conservación técnica e científica, controlando estritamente a iluminación, a humidade e a temperatura para protexer a integridade do pergamiño.
O programa inclúe inscricións, concertos, exhibicións, rutas e exposición de vehículos. Con motivo do evento, haberá cambios temporais de tráfico no casco urbano, con prohibicións de circulación e estacionamento en varias rúas e modificacións de sentido. O Concello pide á veciñanza que respecte a sinalización para garantir o correcto desenvolvemento das actividades.
A piscina abrirá de luns a venres de 8:30 a 13:00 e de 15:30 a 22:00, e os sábados de 8:30 a 14:30. O ximnasio manterá horario continuo de luns a venres, de 8:30 a 22:00, e os sábados de 8:30 a 14:30. A tempada arrinca tras diversas melloras nas instalacións, entre elas a renovación da cuberta do polideportivo, cun investimento de 195.000 euros, así como a substitución de portas de emerxencia, a intervención en pontóns das piscinas e o cambio das huellas de volteo. O Concello continúa así reforzando o mantemento e a seguridade dun complexo utilizado diariamente por numerosos veciños e deportistas.
Este luns, 14 de setembro, visitaron Mondoñedo, a Praia das Catedrais e Santa Cruz. A viaxe evocou as lecturas de Cunqueiro e as súas Crónicas do sochantre, nun percorrido que incluíu a catedral mindoniense e o barrio dos Muíños, ademais da emblemática praia de Augas Santas. Pola tarde participaron nunha exhibición de billarda grazas á estimable colaboración dos billardeiros da comarca. O martes partiron de regreso a Loktudi.
A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, acompañada pola directora xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias, Sandra Vázquez, e a directora xeral de Urbanismo, Encarnación Rivas, asistiu á ofrenda da Virxe dos Remedios en Mondoñedo.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
A programación arrancará de 13:00 a 15:00 horas cos pinchos de benvida e unha sesión vermú a cargo do DJ Peabody. A continuación, de 15:00 a 17:00 horas, terá lugar a comida na Finca San Antonio, cun menú composto por salpicón de rape e langostinos, codillo con patacas, pan, postre, café, chupito e bebida incluída. Os tickets teñen un prezo de 40 euros e poden adquirirse en O Rincón, Confitería Alianza, Comercial Anjor e Perruquería Oriola; os menores de 5 anos asistirán de balde e os de 6 a 10 anos contan cun desconto do 50 %. Xa a partires das 18.30 horas haberá sesión de música con Toxo Guayaba.
Este luns, 14 de setembro, deu comezo un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
