“Lugo non pode converterse nun ensaio para recuperar, a toda costa, o poder local que a cidadanía negou democraticamente nas urnas”, advirte Pilar García Porto
Lugo, 20 de maio de 2026. Grupo Provincial Socialista defenderá no vindeiro Pleno da Deputación de Lugo, que se celebrará o martes, unha moción para impulsar un Pacto Galego Antitransfuguismo e promover unha lei galega que blinde as institucións fronte ao uso de tránsfugas para alterar maiorías democráticas.
A iniciativa preséntase tras a moción de censura promovida por Elena Candia no Concello de Lugo, que saíu adiante co voto dunha concelleira tránsfuga elixida nas listas do PSdeG nas eleccións municipais de maio de 2023. Para as e os socialistas, esta operación puxo fin a vinte e sete anos de gobernos progresistas na cidade “do peor xeito posible” e abriu un precedente “moi grave” para a democracia local.
A voceira provincial socialista, Pilar García Porto, subliñou que “a moción de censura é un instrumento legal e lexítimo do noso ordenamento democrático”, pero advertiu de que “o seu uso non pode ampararse na mera literalidade da norma cando contradí de fronte o seu espírito”.
“O acontecido en Lugo non só alterou un goberno concreto, senón que debilitou a confianza da cidadanía no propio sistema democrático”, remarcou García Porto, quen defendeu a necesidade de “pechar a porta aberta” tras a sentenza do Tribunal Constitucional de xuño de 2025, con reformas legais e coa aplicación efectiva dos compromisos políticos xa existentes.
A moción reclama abrir un proceso de diálogo institucional, coa participación das forzas políticas con representación parlamentaria, para negociar e asinar un Pacto Galego Antitransfuguismo que reforce a estabilidade institucional, a lealdade democrática e o respecto á vontade expresada pola cidadanía nas urnas.
O PSdeG propón que ese pacto impida que o transfuguismo poida alterar maiorías democráticas, facilitar mocións de censura baseadas na deslealdade ou xerar beneficios políticos, institucionais, económicos ou de representación para quen incorra nesta práctica. Ademais, reclama que estes principios se desenvolvan nunha lei galega con mecanismos de prevención, control e resposta fronte ás condutas tránsfugas nas institucións galegas e na administración local.
A iniciativa tamén insta ao Partido Popular a cumprir os seus propios estatutos, aprobados en xullo de 2025 no XXI Congreso Nacional, que consideran infracción moi grave valerse de tránsfugas para constituír ou cambiar maiorías de goberno nas institucións públicas. Nese sentido, o Grupo Provincial Socialista reclama que se incoe expediente disciplinario ás persoas responsables da operación política de Lugo, comezando por Elena Candia.
Do mesmo xeito, a moción rexeita o anuncio de Alfonso Rueda de promover unha modificación dos estatutos do PP para eliminar ou debilitar esa infracción. “O PP non incumpriu un código alleo, incumpriu o seu propio código. E agora pretende reformar non a súa conduta, senón o regulamento que o sinala”, advirten as e os socialistas.
O texto inclúe tamén a condena expresa da Deputación de Lugo a toda práctica de transfuguismo político e a calquera operación dirixida a alterar, á marxe do voto cidadán, as maiorías democraticamente constituídas nas corporacións locais e nas institucións. Ademais, propón trasladar o respaldo institucional da Deputación á cidadanía lucense que se mobilizou pacificamente na Praza Maior en defensa da vontade expresada nas urnas en maio de 2023.
García Porto defende que “Lugo non pode converterse nun ensaio para recuperar, a toda costa, o poder local que a cidadanía negou democraticamente nas urnas”. Por iso, afirma, “esta Deputación debe situarse con claridade ao lado da lealdade democrática, da vontade popular e dos concellos que merecen institucións limpas, estables e respectuosas co mandato da veciñanza”.
“O PP abriu en Lugo unha vía perigosa: a de converter a deslealdade política nun atallo para chegar ao poder”, advertiu a voceira socialista. “Dende esta Deputación imos defender con firmeza que ningún concello, ningún goberno e ningunha maioría democrática poida ser alterada pola compra política dunha vontade individual”, concluíu.
O acto celebrarase este venres 4 de setembro ás 20:30 horas na sala de exposicións. Servirase un viño e un pequeno petisco. A mostra permanecerá aberta ao público ata o 4 de novembro.
O Concello destacou que esta primeira edición nace para impulsar a creación literaria e manter vivo o legado de Manuel García-Galano. A obra gañadora, definida pola autora como unha historia de suspense psicolóxico sobre amizade, lealdade e segredos, engádese á programación cultural da XXXIII Feira Campomar. Con este premio, o concello inicia unha traxectoria destinada a honrar a figura do escritor a través da literatura.
Villares felicitou á entidade lucense polos éxitos acadados na última tempada e puxo en valor “o traballo e dedicación dos nadadores e nadadoras e o esforzo do equipo técnico” do club. Recalcou en especial o impulso ao deporte base dende idades moi temperás, en liña coa aposta da Xunta por fomentar a actividade física entre os nenos e nenas con accións como o programa de deporte escolar Xogade, que no curso pasado chegou case ao 60% do alumnado galego.
A obra premiada aborda a emigración galega desde unha voz feminina, e o pregón destacou o traballo colectivo e a transmisión entre xeracións dentro da Banda. Con este acto, o Concello dá inicio a unha programación festiva que nos próximos días combinará tradición, cultura, deporte e música para todos os públicos.
A actividade, dirixida pola especialista Nuria Torrado, ofreceu ás crianzas un espazo para desfrutar, moverse, xogar e aprender a conectar co seu corpo e coa respiración mediante exercicios e dinámicas adaptadas ás súas idades. No último día, a rexedora Dolores García Caramés achegouse para compartir un anaco cos participantes, escoitar as súas impresións e agradecer o traballo da monitora, incluso sumándose a algunhas das actividades. A proposta pecha cun moi bo sabor de boca, como unha experiencia para aprender, divertirse e medrar en movemento.
Ao longo destas semanas, arredor de 20 nenos e nenas iniciáronse e melloraron as súas habilidades neste deporte, desfrutando do exercicio, aprendendo e pasándoo en grande. O Concello agradece a participación da rapazada e o apoio das familias, e reafirma a súa aposta polo deporte e por ofrecer alternativas de ocio activo para os máis pequenos. A actividade estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil.
