“Lugo non pode converterse nun ensaio para recuperar, a toda costa, o poder local que a cidadanía negou democraticamente nas urnas”, advirte Pilar García Porto
Lugo, 20 de maio de 2026. Grupo Provincial Socialista defenderá no vindeiro Pleno da Deputación de Lugo, que se celebrará o martes, unha moción para impulsar un Pacto Galego Antitransfuguismo e promover unha lei galega que blinde as institucións fronte ao uso de tránsfugas para alterar maiorías democráticas.
A iniciativa preséntase tras a moción de censura promovida por Elena Candia no Concello de Lugo, que saíu adiante co voto dunha concelleira tránsfuga elixida nas listas do PSdeG nas eleccións municipais de maio de 2023. Para as e os socialistas, esta operación puxo fin a vinte e sete anos de gobernos progresistas na cidade “do peor xeito posible” e abriu un precedente “moi grave” para a democracia local.
A voceira provincial socialista, Pilar García Porto, subliñou que “a moción de censura é un instrumento legal e lexítimo do noso ordenamento democrático”, pero advertiu de que “o seu uso non pode ampararse na mera literalidade da norma cando contradí de fronte o seu espírito”.
“O acontecido en Lugo non só alterou un goberno concreto, senón que debilitou a confianza da cidadanía no propio sistema democrático”, remarcou García Porto, quen defendeu a necesidade de “pechar a porta aberta” tras a sentenza do Tribunal Constitucional de xuño de 2025, con reformas legais e coa aplicación efectiva dos compromisos políticos xa existentes.
A moción reclama abrir un proceso de diálogo institucional, coa participación das forzas políticas con representación parlamentaria, para negociar e asinar un Pacto Galego Antitransfuguismo que reforce a estabilidade institucional, a lealdade democrática e o respecto á vontade expresada pola cidadanía nas urnas.
O PSdeG propón que ese pacto impida que o transfuguismo poida alterar maiorías democráticas, facilitar mocións de censura baseadas na deslealdade ou xerar beneficios políticos, institucionais, económicos ou de representación para quen incorra nesta práctica. Ademais, reclama que estes principios se desenvolvan nunha lei galega con mecanismos de prevención, control e resposta fronte ás condutas tránsfugas nas institucións galegas e na administración local.
A iniciativa tamén insta ao Partido Popular a cumprir os seus propios estatutos, aprobados en xullo de 2025 no XXI Congreso Nacional, que consideran infracción moi grave valerse de tránsfugas para constituír ou cambiar maiorías de goberno nas institucións públicas. Nese sentido, o Grupo Provincial Socialista reclama que se incoe expediente disciplinario ás persoas responsables da operación política de Lugo, comezando por Elena Candia.
Do mesmo xeito, a moción rexeita o anuncio de Alfonso Rueda de promover unha modificación dos estatutos do PP para eliminar ou debilitar esa infracción. “O PP non incumpriu un código alleo, incumpriu o seu propio código. E agora pretende reformar non a súa conduta, senón o regulamento que o sinala”, advirten as e os socialistas.
O texto inclúe tamén a condena expresa da Deputación de Lugo a toda práctica de transfuguismo político e a calquera operación dirixida a alterar, á marxe do voto cidadán, as maiorías democraticamente constituídas nas corporacións locais e nas institucións. Ademais, propón trasladar o respaldo institucional da Deputación á cidadanía lucense que se mobilizou pacificamente na Praza Maior en defensa da vontade expresada nas urnas en maio de 2023.
García Porto defende que “Lugo non pode converterse nun ensaio para recuperar, a toda costa, o poder local que a cidadanía negou democraticamente nas urnas”. Por iso, afirma, “esta Deputación debe situarse con claridade ao lado da lealdade democrática, da vontade popular e dos concellos que merecen institucións limpas, estables e respectuosas co mandato da veciñanza”.
“O PP abriu en Lugo unha vía perigosa: a de converter a deslealdade política nun atallo para chegar ao poder”, advertiu a voceira socialista. “Dende esta Deputación imos defender con firmeza que ningún concello, ningún goberno e ningunha maioría democrática poida ser alterada pola compra política dunha vontade individual”, concluíu.
Ao remate creouse un pequeno xardín de plantas de tempada de cor rosa na contorna do parque Reina Sofía, como símbolo da loita e da visibilidade desta causa. O Concello agradeceu a participación de todas as persoas asistentes e destacou especialmente o labor da Asociación de Mulleres de San Ciprián, que decorou a cafetaría da Casa do Mar en tons rosas para acoller a merenda final, contribuíndo a crear un espazo cálido e significativo para pechar a xornada.
Solicítase á veciñanza que retire os vehículos estacionados nesta zona durante a mañá do martes, co fin de facilitar o desenvolvemento dos traballos. A Policía Local colocará esta tarde a sinalización informativa correspondente. Durante as actuacións poderán producirse cortes puntuais de circulación, procurando facilitar o acceso aos garaxes da zona. A duración dos traballos dependerá das condicións meteorolóxicas e da súa evolución. O Concello de Viveiro agradece a colaboración da veciñanza e desculpa as molestias que se poidan ocasionar.
A alcaldesa de Lourenzá, Rocío López, explica que foi “un encontro para compartir, aprender e lembrar a importancia da prevención, a detección precoz e a investigación. E, como símbolo de apoio, un lazo rosa ilumina a fachada da Casa do Concello e os donativos recollidos destinaranse integramente á AECC”.
Ribagorda visitou Ribadeo acompañado polo director xeral de Comercio, Gabriel Alén, nun percorrido polas principais rúas comerciais da vila, xunto ao xerente de ACISA, Jesús Pérez, e a concelleira de Comercio, Marta Saiz. Na Pontenova, o presidente da Asociación de Comerciantes, José Luis Balseiro, reuniuse tamén con Alén e Ribagorda. A campaña “De compras pola Mariña”, promovida pola FCAM e financiada por Comercio Galego e a Xunta de Galicia, difundirá varios vídeos nas redes sociais e na plataforma De las cosas del comer. Ribagorda percorreu estes días Foz, Lourenzá, Viveiro, Burela, Ribadeo e A Pontenova, achegándose ao comercio local e ao patrimonio natural e cultural da comarca.
O encontro principal terá lugar no comedor da carta o mércores 28 de outubro, ás 14:30 h. Ese mesmo día, ás 09:00 h, Jesús Manuel Blanco García, presidente da asociación micolóxica Os Bolouros, ofrecerá unha charla introdutoria para abrir a xornada.
Recoñecéronse as ganderías con máis participación na baixada tradicional e na feira, así como os mellores exemplares das distintas razas e categorías equinas. García destacou o valor das San Lucas como espazo de recoñecemento ao gando cabalar e ao labor dos gandeiros, fundamental para o coidado dos montes e a preservación das paisaxes tradicionais. A xornada incluíu unha homenaxe a Luciano García, falecido en xullo, impulsor da baixada dos cabalos e fundador de Puraga.
Tras unha parada nas Pontes para contemplar o lago e lembrar o pasado industrial da zona, o grupo visitou Pontedeume, onde repasou a historia da liñaxe dos Andrade e percorreu unha vila chea de patrimonio e vitalidade. Pola tarde, no mosteiro de Sobrado dos Monxes, os participantes apreciaron o legado da orde do Císter e do barroco galego, e escoitaron parte dunha mostra de música coral. A entidade agradeceu as explicacións de Enrique Campos, secretario da ACFL, así como as achegas de Celia Castro sobre arquitectura medieval e a vida cisterciense.
