Foz 31-7-18. As xornadas de historia de Foz organizadas pola asociación cultural A pomba do Arco continúan o mércores 1de agosto, tamén na Casa da Cultura “Poeta Manuel María” de Foz e no mesmo horario, as 20:30, terá lugar un conferencia de Xé Freire. O investigador mindoniense é un dos grandes coñecedores da comarca mindoniense no período da I restauración e achegáronos a ese momento histórico no concello de Foz. Un dos eixos sobre os que xirará a palestra de Freire é a relación mantida coa nosa localidade polos máis importantes intelectuais mindonienses, sinalándose entre eles Eduardo Lence Santar, o historiador mindoniense tan querido e coñecido por Freire e tan vencellado a Foz, onde pasou moitos dos seus veráns e aos que dedicou importantes investigación e tamén creacións literarias.
O autor da palestra Xosé Ramón Freire Sánchez, coñecido como Xe Freyre, nado en Mondoñedo en 1962 , é un escritor e investigador, autor de traballos de investigación histórica, literaria e de promoción turística. Colaborador habitual na prensa galega, os seus traballos (artigos, reportaxes, entrevistas, críticas…) están esparexidos por numerosos xornais e revistas do país. Abordou tamén o guión documental e adestrouse no mundo da ficción literaria, onde publicou con só vinte e cinco anos Cando o gato mira de esguello, reeditado en 2011 pola editorial canguesa Morgante. Xe Freyre comparte co seu paisano Lence Santar, a que lle ten dedicado varios estudos, a paixón pola investigación histórica, sendo un dos mellores coñecedores do século XIX nas terras da antiga provincia de Mondoñedo, estando centrado actualmente nunha investigación nese período histórico.
A relación de Lence Santar coas terras focegas deuse en dous planos. O vello cronista de Mondoñedo veraneou en Foz ao longo da súa vida porén o que merece máis destaque son os centos de paxinas destinadas a recuperación e posta en valor da historia focega. Neste sentido podemos afirmar que Lence foi o grande historiador das terras de Foz, adentándose no estudo da súa etnografía e tradicións pero tamén nos fitos históricos de diversos capítulos da súa vida na Idade Media, Idade Moderna e Idade Contemporánea. Así sobre o primeiro período destaca os seus traballos sobre Pardo de Cela e as Irmandades, parte do cal foi elaborado con documentación atopada nos arquivos da Casa de Fontao. Outro tanto acontece coa Idade Moderna onde se recolle toda a historia do gremio do mar da localidade, ou as súas historia sobre os mariñeiros focegos no século XX. Ao tempo foi autor de diversas composicións literarias referidas a Foz.
As xornadas fecharanse finalmente o xoves 2 de agosto ás 20:30 mesa redonda no salón de actos da Casa da Cultura “Poeta Manuel María” de Foz, onde participarán diversos focegos que desenvolveron a súa actividade profesional como carpinteiros de ribeira. A mesa redonda, conducida por un membro da asociación cultural A Pomba do Arco contará coa participación Santiago Pérez, Pedro Fraga, Carlos Villarino, Alfredo Sixto, Ramón Cuadrado, Alfonso García e Juan Necega, cubrindo o período da construción naval en Foz desde 1942 até os nosos días. As persoas que estarán presentes nesta palestra son só unha representación significativa dunha actividade que chegou a ocupar moitas persoas na nosa vila, sendo un exemplo disto os estaleiros de Juan María e do seu fillo Suso, de Santiago da Puebla, dos Morenos, de David ou de Cesar Beltrán. A mesa redonda ten o obxectivo de perpetuar e homenaxear unha profesión cunha longa tradición na vila, até o punto de aparecer reflectida esta actividade nas crónicas do licenciado Molina a comezos do século XVI.
A representación terá lugar este sábado día 18, ás 19:30 horas, no local social da Asociación de Veciños de Marzán, un dos destinos habituais nas xiras anuais da compañía. O Centiño mantén así a tradición de visitar este espazo, onde agarda compartir co público unha tarde divertida e chea de humor. A agrupación teatral continúa así coa difusión da súa nova obra, que segue a percorrer diferentes escenarios da comarca.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o vindeiro domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este mediodía o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
Durante a xornada Lionel compartirá a súa experiencia no mundo da escrita, dando a coñecer os seus procesos creativos e as temáticas que caracterizan os seus libros. O acto incluirá un coloquio participativo cos asistentes do club onde poderán preguntar e intercambiar opinións co autor sobre o libro lido “A raíña das velutinas”.
O sábado terá lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.
