O presidente da RAG, Víctor F. Freixanes, e a académica responsable de Primavera das Letras, Fina Casalderrey, agradecéronlles aos mestres e mestras o labor fundamental que desempeñan na transmisión da lingua e da cultura galegas ás novas xeracións
A Coruña, 17 de outubro de 2023. Os colexios da Espiñeira-Aldán (Cangas), Juan Fernández Latorre (A Coruña) e Juan Rey de Lourenzá, a localidade natal do protagonista do pasado 17 de maio, recolleron este mediodía os premios Contádenos o voso Día das Letras 2023, convocados pola Real Academia Galega ao abeiro de Primavera das Letras, o proxecto web da institución dirixido ao público infantil co apoio da Deputación da Coruña. O acto de entrega dos galardóns foi unha nova celebración da figura de Francisco Fernández del Riego e tamén un recoñecemento da RAG ao traballo que realizan os mestres e mestras para divulgaren as letras galegas dende as escolas e promoveren o uso da lingua galega entre os cativos e cativas.
“Vós sodes fundamentais para o futuro da nosa lingua. O profesorado dos centros de educación infantil e primaria tendes a capacidade, xunto coas familias, de chantar os esteos do idioma e do primeiro achegamento á cultura de noso”, agradeceu o presidente da RAG, Víctor F. Freixanes, no acto desenvolvido na Fundación Luis Seoane. A académica Fina Casalderrey, responsable de Primavera das Letras, destacou tamén “a creatividade, o tempo e a ilusión contaxiosa” que os mestres e mestras empregan nestes obxectivos e agradeceulles o diálogo que manteñen co proxecto, que fornece o profesorado e o alumnado de recursos lúdicos e didácticos arredor da figura protagonista do 17 de maio e a lingua e a cultura galegas. “Vós sodes a verdadeira primavera das letras porque cando falades en galego, xogades en galego, cantades en galego convertédesvos en novos gromos para a lingua”, díxolles aos alumnos e alumnas.
O protagonismo do acto recaeu nos nenos e nenas dos tres centros educativos. Dende o colexio cangués da Espiñeira-Aldán, unha representación dos nenos e nenas puxo en escena un anaco da súa adaptación da obra teatral As cousas de don Paco, a proposta biográfica de Eva Mejuto, con ilustracións de Lucía Cobo, para a Primavera das Letras 2023. Previamente, dúas compañeiras e un compañeiro explicaron como tamén durante a semana das Letras Galegas o alumnado de todos os niveis foi completando un álbum de cromos baseado nos personaxes da obra nunha actividade concibida para animalo a empregar decote o galego. A elaboración dunha creación plástica con frases chegadas dende as aulas en defensa do idioma propio e mais a adaptación do tema “Terra” das Tanxugueiras, desta volta titulado “Fálame galego”, completaron a programación especial do colexio.
Homenaxe dos nenos e nenas da vila natal de don Paco
O CEIP Juan Rey de Lourenzá, a terra natal de Fernández del Riego, celebrou as Letras Galegas do seu veciño ilustre dende o comezo do curso pasado cunha morea de iniciativas resumidas no número especial da súa revista, O Tremoal, que serviu de guía aos pícaros e pícaras que recolleron o galardón para a súa escola. O equipo da biblioteca desenvolveu no primeiro trimestre o proxecto Desde a fiestra de don Paco, con máis de oitenta actividades de todo tipo nas que participaron os nenos e nenas de todos os niveis. Co Dicionario trangalleiro inventaron palabras seguindo as normas da lingua, elaboraron unha audioguía sobre a vida do homenaxeado, afondaron no mundo dos xogos tradicionais da súa infancia a través das achegas dos estudosos locais Xosé López e Xosé Manuel García e practicaron o xénero epistolar que don Paco tanto cultivou escribíndolles cartas aos Reis Magos desde a perspectiva dos pícaros e pícaras do seu tempo.
O alumnado de Lourenzá tamén analizou e ilustrou o discurso que o autor pronunciou na vila en 1998 con motivo da Festa da Faba, afondou na súa infancia en Lourenzá a través da celebración do Samaín en Paco e as pantasmas, deseñou unha exposición de carteis sobre o autor -premiada pola Consellería de Educación- e realizou unha pequena adaptación teatral sobre a súa vida que se puxo en escena co gallo da presentación da Primavera das Letras 2023 neste mesmo colexio.
Espallando as Letras polo barrio
A comunidade escolar do CEIP Juan Fernández Latorre levou a cabo a actividade titulada Espallando as Letras polo barrio, unha iniciativa que implicou a veciñanza do barrio coruñés do Castrillón con moi boa acollida. Os nenos e nenas repartiron nos establecementos comerciais, a biblioteca municipal, as escolas infantís ou o centro de día reproducións de textos de Fernández del Riego ilustrados por eles mesmos. Cadaquén escolleu o seu favorito entre unha escolma que abrangue dende fragmentos nos que o autor fala da Torre de Hércules e o outeiro e o val de Elviña ata anacos da súa única novela publicada, O cego de Pumardedón, ou a obra divulgativa A pesca galega de mar a mar.
“Este agasallo tivo moi boa acollida por toda a veciñanza. Foi moi divertido contribuír con el á divulgación da nosa lingua e cultura. Dámoslles as grazas a todas as entidades do noso barrio por colaborar nesta iniciativa e axudarnos a espallar as letras, e tamén llas damos á RAG por outorgarnos este premio”, expuxo a rapazada encargada de recoller en nome de todo o colexio o galardón, o segundo deste concurso que gaña o Fernández Latorre, que xa fora recoñecido no ano 2021 polas súas actividades dedicadas a Ricardo Carballo Calero. “A comunidade do noso colexio educativo seguirá sementando a nosa lingua guapa”, concluíu antes de entoar un fragmento da canción que lle dá nome á sección de Primavera das Letras que amplía os contidos para o público infantil alén da celebración do 17 de maio, inaugurada coa curtametraxe A orixe da nosa lingua guapa.
























A representación terá lugar este sábado día 18, ás 19:30 horas, no local social da Asociación de Veciños de Marzán, un dos destinos habituais nas xiras anuais da compañía. O Centiño mantén así a tradición de visitar este espazo, onde agarda compartir co público unha tarde divertida e chea de humor. A agrupación teatral continúa así coa difusión da súa nova obra, que segue a percorrer diferentes escenarios da comarca.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o vindeiro domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este mediodía o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
Durante a xornada Lionel compartirá a súa experiencia no mundo da escrita, dando a coñecer os seus procesos creativos e as temáticas que caracterizan os seus libros. O acto incluirá un coloquio participativo cos asistentes do club onde poderán preguntar e intercambiar opinións co autor sobre o libro lido “A raíña das velutinas”.
O sábado terá lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.



