Lugo, 8 de xullo de 2025. O Museo Provincial do Mar de San Cibrao acolle o vindeiro xoves -10 de xuño- a proxección do documental “ O Vello Pancho, de Ribadeo ao Plata” de Xan Leira, unha produción financiada pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo que afonda na historia da emigración galega ao Río da Plata a partir da figura do ribadense José Alonso y Trelles, coñecido como O Vello Pancho.
O acto contará coa participación do director do documental e de Pablo Rodríguez “Vivín”, escritor, investigador e historiador local de Ribadeo e depositario do arquivo familiar de Alonso y Trelles, que guiará ao público a través desta apaixonante viaxe histórica.
A deputada de Cultura Iria Castro convidou a asistir a proxección do documental e ao coloquio, que contribúen ao coñecemento e á divulgación da historia da comarca e do país a partir da pegada da emigración cara a America.
Unha historia de emigración e legado cultural
O documental, que se estreou o pasado setembro en Ribadeo coindindo co centenario do pasamento do Vello Pancho, explora a masiva emigración galega ao Río da Plata, especialmente dende a comarca da Mariña e Ribadeo, durante a segunda metade do século XIX.
A través do arquivo familiar de Alonso y Trelles, coñecido como “O Vello Pancho”, descuberto polo propio Pablo Rodríguez “Vivín”, a película afonda na vida e obra deste destacado escritor e político, con achegas de persoas investigadoras deste etapa histórica como Pilar Cagiao, Martín Fernández Vizoso, Manuel Suárez, José Mª Monterroso Devesa, así como de Toni de Seares e Ana Lorenzo, últimos responsables do programa de radio Sempre en Galicia, de Montevideo e integrantes do Patronato da Cultura Galega.
A obra poética de Alonso y Trelles e a súa influencia na música
A narrativa do documental analiza a obra poética de Alonso y Trelles, destacando os seus temasprincipais: a natureza, o gaucho e a vida rural uruguaia. A súa influencia chegou ata o mundo da música, con figuras como Carlos Gardel e Alfredo Zitarrosa, quen puxeron voz a varios dos seus poemas. Gardel interpretou pezas como “¡Hopa, hopa, hopa!”, “Insomnio” ou “Misterio”, mentres que Zitarrosa converteu “De la Lucha” nun himno reivindicativo.
O legado de “O Vello Pancho” na actualidade
O coloquio posterior á proxección abordará o significado actual da obra de Alonso y Trelles e a súa contribución ao patrimonio cultural e histórico da provincia de Lugo. A súa traxectoria serve como ponte entre Galicia e Uruguay, recordando o papel fundamental dos emigrantes galegos na construción material e inmaterial destes países.























Varios grupos participan en obradoiros de cestería na Devesa e de manualidades en Rinlo, Cinxe e As Anzas. A Área de Benestar Social, Saúde e Familia quere “potenciar deste xeito a convivencia e encher de propostas os locais sociais do noso concello e de entretemento ás persoas que viven nas parroquias de Ribadeo”.
A programación inclúe propostas variadas como cociña, manualidades, cestería, risoterapia, baile e poda, pensadas para ofrecer alternativas de lecer e fomentar un envellecemento activo entre a veciñanza. Desde o Concello destacan que as actividades “están a ter unha resposta moi positiva por parte dos veciños e veciñas”, o que demostra o interese por este tupo de propostas. Neste sentido, poñen en valor a importancia de promover este tipo de iniciativas, xa que “contribúen a promover un envellecemento activo e melloran a calidade de vida das persoas, xa que fomentan a participación social e serven como punto de encontro”.
O tráfico estará regulado por semáforos e está previsto que este venres rematen as obras.
O xurado profesional outorgou o primeiro premio ao Restaurante Ca Vitoriano por “El susurro del llagar”, seguido do Blanco Hotel Spa e de Los Olivos. No xurado popular, o triunfo foi para Los Olivos, acompañados no podio polo Novak Café e A Mar de Fondo. O Concello de Navia destacou o impacto do evento no dinamismo da vila e o papel clave da hostalaría como motor económico e turístico.
Fixoo no marco do Campionato Galego de Coctelería celebrado no Hostal dos Reis Católicos.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.



