“Da esperanza ao temor”. Santiago Fernández Rocha

Decía o pensador francés Alain Touraine que neste século XXI estabamos a vivir baixo os efectos dun capitalismo extremo, emancipador da política e practicamente liberado de toda regulación. Un capitalismo fundamentado na doctrina neoliberal que dende hai máis de catro décadas baseou a súa expansión e consolidación no mantra de que non era posible outra alternativa.

Un eslogan que se coñece polo seu acrónimo “TINA” que popularizou Margaret Thatcher coa pretensión de levar ao convencemento da cidadanía e dos axentes sociais de que esta forma de capitalismo era o único sistema viable.

Tal estratexia, de que non hai outra alternativa, acabou consolidando un marco enormemente ríxido e moi difícil de transcender. Capaz de lograr que todos os actores políticos acabaran adaptándose aos seus principios como os únicos posibles a aplicar na xestión política.

Este feito, acabou producindo unha profunda crise de representación pola crecente desconexión que se foi creando entre unha gran parte da cidadanía e os seus representantes. E, ademais, pola limitación enorme que supoñía ás expectativas de cambio, cerrando todo horizonte de futuro.

Todo isto, ademais de deteriorar a democracia e a soberanía dos pobos, foi creando cada vez máis escepticismo e desafección política que desembocou nun amplo descontento social a partir da crise económica do 2008.

Un feito que en España cristalizou no Movemento 15 M no 2011. Unha reacción de indignación que levou ás rúas e prazas a milleiros de persoas, sobretodo xente moza, baixo o principal lema de: ” Non nos representan”. Un lema que poñía no punto de mira, principalmente, aos partidos políticos do sistema e ao capital financeiro representado pola banca.

Tratábase dun gran movemento progresista de protesta que tiña como obxetivo mellorar as cousas propoñendo unha democracia de maior calidade.

Pero en menos de quince anos, como nos dixo a politóloga Cristina Monge, a indignación foi transformándose en decepción, e o que para min resulta máis preocupante: a esperanza trocaría en medo. Medo a un futura incerto e ameazante que se foi concretando en fenómenos como o cambio climático, a revolución dixital, a robótica, a intelixencia artificial, o imparable avance dos movementos migratorios e sobre todo, a desconfianza nos políticos para xestionar esta situación.

Xa que logo, o que foi un movemento de rebeldía e indignación basado na esperanza e co obxetivo de ampliar e mellorar a democracia, pasou a converterse nun movemento reaccionario empuxado polo medo ao futuro e co obxetivo de cuestionar a democracia co fin de lograr a implantación de sistemas mais autoritarios co fin de asegurar as estruturas de dominación do sistema capitalista.

Esta parece ser a loita na que hoxe estamos inmersos.