Cervo, 20 de setembro de 2022. ALCOA vén de presentar un novo proxecto de recrecemento do depósito de lamas vermellas conxuntamente co plano de clausura da balsa. En 2006 a Xunta xa autorizara recrecer o depósito até unha altura máxima de 100 metros para, según dicía daquela, estender a súa vida útil até o ano 2030. Na actualidade, o dique principal está chegando aos 98 metros e, antes mesmo de acadar os 100, Alúmina Española S.A. quere aumentalo aos 104 para, segundo a empresa, seguir vertendo nela lamas vermellas outros 3,4 anos máis.
Dende ADEGA pedimos á Xunta que rexeite a nova ampliación da balsa e se ateña ao recrecido autorizado en 2006 que fixaba unha cota máxima de 100 m para o dique principal.
Non está en absoluto xustificado que Alúmina Española S.A. queira ampliar de novo a balsa e demorar outros 4 anos o seu peche, releando o cumprimento das súas obrigas ambientais. Todo para seguir refinando a bauxita, exportando alúmina e usando o territorio galego unicamente como vertedoiro. Máis de 40 anos cunha espada de Damocles sobre a Mariña son máis que suficientes.
Proxecto de peche, unha obriga historicamente ignorada pola Xunta e a empresa
O primeiro que nos chama a atención da documentación exposta a consulta pública é o feito de que Alúmina presente como dous proxectos condicionados a nova ampliación do depósito de lamas vermellas e a clausura deste. A ampliación da balsa resposta á estratexia empresarial de alongar a vida útil da balsa mentres produce alúmina, mais o proxecto de selado é unha obriga imposta pola lexislación mineira. De feito, para os recrecementos históricos autorizados previamente (en 1986, 1995 e 2006) a empresa non achegou ningún proxecto de peche. O primeiro do que tivemos noticia foi presentado en 2014 e modificado en 2015 e 2019, mais nunca se fixo público porque a Xunta denegou a ADEGA o acceso ao documento en xullo de 2020 por estar “en curso de elaboración”.
Outro detalle importante é o feito de que as estimacións da vida útil da balsa (25 anos) logo do último recrecemento autorizado (2006) fallaron estrepitosamente. Segundo a documentación do actual proxecto, Alúmina di que se a Xunta non autoriza esta última ampliación, só podería encher a balsa outros 4 anos (até 2026?) e por iso quere engadirlle 3,4 anos máis (até 2030?) co último recrecido.
As piores eivas do proceso de obtención de aluminio fican en Galiza
A actividade actual da empresa cínguese unicamente á produción de alúmina a partir da bauxita, xa que a fundición de aluminio está parada. O proceso de transformación da bauxita en alúmina é a principal fonte das lamas vermellas que son depositadas na balsa que de novo se pretende ampliar. Na fatoría de Alúmina Española S.A. desenvólvese pois un proceso industrial, a obtención de alúmina para a exportación, moi intensivo na xeración de efluentes contaminantes, nomeadamente lamas vermellas e augas con altos contidos de flúor.
Como xa temos denunciando a Xunta permitiulle á empresa na AAI (Autorización Ambiental Integrada) tanto para a fábrica de alúmina como para a de aluminio, sobardar o volume máximo de verteduras e superar os límites de contaminantes, nomeadamente o flúor, fixados na lexislación. Agora que xa non se produce aluminio decae o argumento utilizado pola Xunta para seguir concedendo excepcións, e a fatoría de San Cibrao non debería seguir gozando de prebendas administrativas para contaminar. O complexo está a deixar en Galiza o pior do proceso metalúrxico do aluminio, fabricando e exportando alúmina para que noutros países obteñan o aluminio sen ter que xestionar as lamas vermellas. Tras máis de 40 anos de contaminación continuada, xa é momento de pensar na clausura da balsa e non no seu recrecimento.
Pechar a balsa de lamas vermellas con todas as garantías
O novo proxecto de recrecido da balsa e o selado definitivo precisarán dunha enorme operación de movemento de terras (máis de 3 millóns de toneladas) mentres as lamas vermellas continuarán a verterse no vaso. Logo de acadada a cota final 103, aproximadamente arredor de 2030, pecharase e cubrirase con xabre e terra vexetal, debendo manter os controis dos parámetros fisico-químicos, xeotécnicos e ambientais cando menos até o ano 2060.
Porén, ADEGA detectou na documentación do proxecto preocupantes contradicións e sinais de que a empresa tenta rebaixar as súas obrigas de control, cuestionando por exemplo a categoría do depósito (o que influiría na duración da post-clausura) ou xogando coas frecuencias das mostraxes.
Asemade en cando ás garantías financieiras Alúmina Española S.A. indica que para recrecer o dique non precisa constiruir garantía algunha xa que “la explotación minera de la que porcede la bauxita a beneficiar no se halla en el espacio económico europeo”. Outra proba máis de que a empresa pretende usar o noso territorio unicamente como vertedoiro para as súas operación de refino fuxindo das súas responsabilidades, mesmo financeiras, ás que obriga a lexislación mineira.
Villares subliñou o éxito de convocatoria do evento, que reúne cada ano a numerosos participantes e afeccionados en Ribadeo, “aproveitando o atractivo da ría e do seu porto deportivo para atraer visitantes e complementar co deporte a súa ampla oferta de natureza, patrimonio e gastronomía”. A presente edición estivo dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, con motivo do centenario do nacemento do que fora presidente do Goberno e alcalde honorario do municipio. Ademais das regatas de vela en distintas categorías, celebráronse bautizos de buceo, charlas ou un concurso de pesca, entre outras actividades.
Na xuntanza preténdese analizar a execución das obras, o comportamento da empresa responsable, a problemática dos accesos durante as Festas de Xunqueira e solicitar ao Concello de Viveiro que faga público o proxecto definitivo.
A marcha partirá ás 12:30 horas diante do Concello, percorrerá as rúas peonís do centro e rematará novamente na casa consistorial, onde se lerá un manifesto. A plataforma chama a mobilizarse cunha mensaxe clara: cada bomba destrúe vidas e cada silencio convértenos en cómplices. Defenden que é o momento de saír á rúa para esixir o fin da violencia, o respecto aos dereitos humanos e a liberdade do pobo palestino, lembrando que a presenza das persoas manifestantes é a voz de quen hoxe non pode falar. A convocatoria péchase cun triplo chamamento: non á guerra, non ao silencio e non á indiferenza.
Estiveron acompañados polas dúas técnicas de Xuventude, para gozar dunha mañá nas distintas actividades que ofrece este parque de trampolíns. Pola tarde, o grupo parou a xantar no Lago das Pontes, onde puido coñecer a historia da súa creación e desfrutar dun baño. A viaxe estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil dentro do programa “Verán a Tope en Xove 2026”.
Evaristo Calvo, Rebeca Montero e Vítor Mosqueira interpretaron o pasaxe que recrea os últimos momentos do Mariscal Pardo de Cela e da súa muller, Isabel de Castro, antes da traizón da Frouseira. A acción cultural, coordinada por Carme Varela e promovida pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo, rende homenaxe ao gran dramaturgo do Valadouro no seu primeiro cabodano. 
A Orquesta Mondragón con Javier Gurruchaga á cabeza e Fórmula V con Paco Pastor encheron de lembranzas e de ritmo a noite ribadense. Desde o Concello fan un balance moi positivo do concerto "xa que contribuíu á dinamización económica da nosa vila".
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
